Reranie

I. Etap przygotowawczy przed wywołaniem głoski „r”

Ćwiczenia języka:

Do powyższych ćwiczeń wykorzystaj gry:


  • „pokaż łopatę” (wysuwanie szerokiego języka z ust);
  • „zaglądanie językiem do gardła” (cofanie szerokiego języka wzdłuż podniebienia);
  • „jedzie konik” (coraz szybsze kląskanie językiem o podniebienie twarde);
  • mlaskanie (wielokrotne odrywanie języka przyklejonego całą powierzchnią do podniebienia);
  • naśladowanie ssania cukierka czubkiem języka;
  • Do powyższych ćwiczeń wykorzystaj grę:

  • zlizywanie z przedniej części podniebienia twardego przyklejonego kawałka czekolady (miodu, dżemu itp.);
  • odklejanie językiem chrupek kukurydzianych z podniebienia;
  • szybkie unoszenie i opuszczanie języka (w kierunku górnych i dolnych zębów), przy szeroko otwartych ustach i nieruchomej żuchwie;
  • „czesanie języka” (wysuwanie i wsuwanie go między lekko rozwarte zęby);
  • „żucie” języka;
  • „masaż” języka poprzez zagryzanie czubka języka zębami;
  • „ostrzenie” czubka języka o górne zęby, przy szeroko otwartych ustach.

To już właściwie może być już początek etapu wywoływania głoski.

  • szybkie wypowiadanie głoski „l”;
  • szybkie i kilkukrotne wybrzmiewanie „ly” z językiem uderzającym o górną wargę;
  • uniesienie języka do wałka dziąsłowego, a następnie mocne dmuchnięcie na czubek języka, aż do pojawienia się „tr”;
  • zdmuchiwanie skrawków papieru z czubków języka: kawałek papieru umieszczamy na czubku języka za górnymi zębami; wargi rozchylone. Polecamy dziecku dmuchnąć na język energicznie wymawiając „t”. Powinno pojawić się „tr” i papierek odskoczy;
  • Do powyższych ćwiczeń wykorzystaj grę:

  • mocne akcentowanie „t” podczas wybrzmiewania zbitek „tll”, „tll”, „tll”, „trl” najpierw szeptem, a potem głośno;
  • powtarzanie szeptem, a następnie głośno
    la, la, la, trla
    lo, lo, lo, trlo
    lu, lu, lu, trlu
    le, le, le, trle
    ly, ly, ly, trly
    li, li, li, trli;
  • szeptem i głośno wypowiadanie
    trla, trlo, trle, trlu, trly;
  • próby naśladowania odgłosów, zaczynając od szeptu:
    – śpiewu ptaków – tri li li
    – gry na trąbce – tra ta ta, tru tu tu, tre te te
    – zepsutego zamka karabinu – tr tr tr, dr dr dr
    – warczenia psa – wrr, wrr, wrr

    Do powyższych ćwiczeń wykorzystaj grę:

    – gruchania gołębi – grr, grr, grr

    Do powyższych ćwiczeń wykorzystaj grę:


    – ruszającego traktora – tur tur tur, tyr tyr tyr, pyr pyr pyr
    – odlotu ptaków – fru, fru, fru
    – ćwierkania wróbli – ćwir, ćwir, ćwir
    – zatrzymywania konia – pr, pr, pr
    – odgłosu świnki – chrum, chrum, chrum

    Do powyższych ćwiczeń wykorzystaj grę:


    – chrapania – chr, chr, chr
    – dzwoniącego tramwaju – dryń, dryń, dryń
    – chrupania – chrup, chrup, chrup
    – szorowania – szuru, szuru, szuru
    – zapalania światła – pstryk
    – łamania gałęzi – trach.

Do powyższych ćwiczeń wykorzystaj grę:

Ćwiczenia warg:

  • naśladowanie odgłosów z otoczenia;
  • odczucia zimna – brr, brr, brr;
  • ruszającego motocykla – brum, brum, brum;
  • parskania konia – prr, prr, prr;
  • energiczne pionowe poruszanie warg bokiem palca;
  • parskanie wargami z językiem wysuniętym między nimi;
  • pionowe ruchy palcami po wargach, naśladujące grę na gitarze lub harfie.

II. Etap wywołania głoski „r”

  • 1 sposób
    przez przekształcenie „l”:
    – ułożenie języka w pozycji „l” i wypowiadanie lalalalala… alalala… lololo… lululu… lelele… llllll… hopla… bla-ble…

    Do powyższych ćwiczeń wykorzystaj grę:

  • 2 sposób
    przez różnego typu przekształcenia „t” i „d” dziąsłowych:
    – ćwiczenia szybkiego naprzemiennego wymawiania głosek „t”, „d” i „n” („e” jest bardzo krótkie, ćwiczymy przy otwartych ustach, język jest cofnięty do wałka dziąsłowego)
    tttt
    dddd
    td td td td
    tdn tdn tdn tdn
    teda teda teda teda
    tedo tedo tedo tedo
    tede tede tede tede
    tedu tedu tedu tedu
    tedy tedy tedy tedy;
    – szybkie, naprzemienne wymawianie „t” i „d” dziąsłowych. Potem „tr”, „dr” (zamiast „r” wstawia się „d” dziąsłowe i przyspiesza się tempo mówienia aż do uzyskania „r”);
    – wykorzystanie umiejętności artykułowania „d” dziąsłowego w połączeniach: deda, dedo, dedu (d ma być dziąsłowe, e – wymawiane krótko i delikatnie, natomiast a, o, u – długo i z naciskiem). Zwiększamy tempo mówienia aż do uzyskania dra, dro, dru.
  • 3 sposób
    W czasie przedłużania dźwięku pomocniczego „ż” opuszczamy energicznie szczękę dolną lub szybko poziomo potrącamy palcem wędzidełko podjęzykowe.

III. Etap utrwalenia głoski „r”

    UWAGA! W ogóle nie ćwiczymy początkowo „r” w izolacji.

  • Pkt.1 Najpierw ćwiczymy „r” w połączeniach ze spółgłoskami (kolejność taka jak poniżej):
    nagłos zbitek spółgłoskowych w sylabach, logotomach, wyrazach;
    śródgłos zbitek spółgłoskowych w sylabach, logotomach, wyrazach;
    TR
    tra, tro, tru, tre, try
    atra, atro, atre, atru, atry
    otra, otro, otre, otru, otry
    etra, etre, etru, etry
    utra, utro, utru, utry
    ytra, ytro, ytre, ytry

    Do powyższych ćwiczeń wykorzystaj gry:


    DR
    dra, dro, dru, dre, dry
    adra, adro, adru, adry
    odra, odro, odre, odru, odry
    edra, edre, edro, edru, edry
    udra, udro, udre, udry
    ydra, ydro, ydre, ydru, ydry

    Do powyższych ćwiczeń wykorzystaj grę:


    PR
    pra, pro, pre, pru, pry
    apra, apro, apre, apru, apry
    opra, opro, opre, opru, opry
    epra, epro, epre, epru, epry
    upra, upro, upre, upru, upry
    ypra, ypro, ypre, ypru, ypry
    BR
    bra, bro, bre, bru, bry
    abra, abro, abre, abru, abry
    obra, obro, obre, obru, obry
    ebra, ebro, ebre, ebru, ebry
    ubra, ubro, ubre, ubru, ubry
    ybra, ybro, ybre, ybru, ybry
    KR
    kra, kro, kre, kru, kry
    akra, akro, akre, akru, akry
    ekra, ekro, ekre, ekru, ekry
    ukra, ukro, ukre, ukru, ukry
    ykra, ykro, ykre, ykru, ykry
    GR
    gra, gro, gre, gru, gry
    agra, agro, agre, agru, agry
    egra, egro, egre, egru, egry
    ugra, ugro, ugre, ugru, ugry
    ygra, ygro, ygre, ygru, ygry
    FR
    fra, fro, fre, fru, fry
    afra, afro, afre, afru, afry
    efra, efro, efre, efru, efry
    ufra, ufro, ufre, ufru, ufry
    yfra, yfro, yfre, yfru, yfry

    Do powyższych ćwiczeń wykorzystaj grę:


    WR
    wra, wro, wre, wru, wry
    awra, awro, awre, awru, awry
    ewra, ewro, ewre, ewru, ewry
    uwra, uwro, uwre, uwru, uwry
    ywra, ywro, ywre, ywru, ywry
    i analogicznie – HRA, MRA, SRA, ZRA

  • Pkt.2 Następnie ćwiczymy „r” w połączeniu z samogłoskami:
    nagłos w sylabach, logotomach, wyrazach
    ra, ro, re, ru, ry

    Do powyższych ćwiczeń wykorzystaj grę:


    śródgłos w sylabach, logotomach, wyrazach
    ara, aro, are, aru, ary
    ora, oro, ore, oru, ory
    era, ero, ere, eru, ery
    ura, uro, ure, uru, ury
    yra, yro, yre, yru, yry

    Do powyższych ćwiczeń wykorzystaj gry:




    wygłos w sylabach, logotomach, wyrazach
    ar, or, er, ur
    Do powyższych ćwiczeń wykorzystaj gry:




IV. Etap automatyzacji głoski „r”

  • etap utrwalenia i automatyzacji wywołanej głoski w pojedynczych wyrazach, związkach wyrazowych i zdaniach (nagłos, śródgłos i wygłos);
  • Do powyższych ćwiczeń wykorzystaj gry:





  • teksty drukowane i wierszyki;
  • mowa spontaniczna;
  • opowiadanie treści historyjek obrazkowych.


9 odpowiedzi na „Reranie

  1. MiMowa pisze:

    Nasze gry, ćwiczenia oraz harmonogram ćwiczeń przygotowane zostały jako dodatek do terapii. Jakie ćwiczenia wybrać, oraz w jaki sposób ćwiczyć z dzieckiem powinien wskazać logopeda prowadzący terapię.

  2. Ania pisze:

    Najlepiej szczegóły ćwiczeń omówić z logopedą prowadzącym terapię dziecka. To on powinien wskazać w którym momencie przejść do kolejnego etapu ćwiczeń, ponieważ jest to uzależnione od indywidualnych postępów. Gry i ćwiczenia dostępne w naszym serwisie, jak i harmonogram (przygotowany po to by usystematyzować zasoby) jest jedynie pomocą, mającą na celu urozmaicenie terapii oraz wsparciem motywacji do ćwiczeń również poza gabinetem logopedy.

  3. Anomin pisze:

    Rozpoczynam naukę, czy ćwiczenia wykonywać etapami czy wszystkie od razu? Ile czasu powinnam poświęcić na każdy etap, kiedy przejść do następnego?

  4. MiMowa pisze:

    W okolicach wałka dziąsłowego, nie bezpośrednio przy zębach. Polecamy skonsultować się z logopedą, który będzie mógł dokładnie wskazać w jaki sposób poprawnie wymawiać głoskę „R”.

  5. Anonim pisze:

    czy r wymawiać przed wałkiem dziąsłowym (bliżej zębów), czy za?

  6. Karol pisze:

    odpowie ktoś?

  7. Karol pisze:

    mam pytanie czy III. Etap utrwalenia głoski „r”
    w tych tra,tre, tru, try
    mam nadmiernie podkreślać r czy mówić w pełni naturalnie?

  8. Ola pisze:

    Ogólne zasady są takie, że…
    1. Najpierw utrwalamy głoskę „r” w połączeniach: tra, tro, tru, tre, try oraz w wyrazach te sylaby zawierających, np. trawa, trampki, trochę, trociny, trudny, truskawka, trema, trening, trykot, tryby.
    2. Następnie ćwiczymy połączenie „tr” w otoczeniu samogłosek: atra, atro, atre, atru, atry; otra, otro, otre, otru, otry; etra, etre, etru, etry; utra, utro, utru, utry; ytra, ytro, ytre, ytry oraz wyrazach je zawierających.

    Najlepiej oczywiście kierować się szczegółowymi zaleceniami logopedy prowadzącego konkretną terapię :).

  9. Anonim pisze:

    mam pytanie odnośnie sposobu utrwalania:
    mam powtarzać np. 10 razy „tra, tra…”, potem 10 razy „tro, tro…” itd,
    czy 10 razy całą linijkę „tra, tro, tru, tre, try” a potem następne,
    czy też mam od razu mówić cały akapit jak poniżej i powtarzać całością?
    tra, tro, tru, tre, try
    atra, atro, atre, atru, atry
    otra, otro, otre, otru, otry
    etra, etre, etru, etry
    utra, utro, utru, utry
    ytra, ytro, ytre, ytry